پیگمنت
صفحه اصلی > مواد اولیه رنگ و رزین > پیگمنت
پیگمنت
پیگمنت
پیگمنت یا pigment (رنگدانه) از واژه یونانی pingere به معنای رنگ کردن گرفته شده است و مادهای است که با استفاده از جذب طول موج انتخابی میتواند رنگ نوری انعکاسی یا انتقالی را تغییر دهد. یک پیگمنت باید نسبت به موادی که قرار است به آن رنگ دهد ، از خاصیت رنگ دهی بالایی برخوردار باشد. و همچنین باید در دمای محیط به شکل جامد باقی بماند.
دوام و ثبات رنگ از جمله ویژگیهای مطلوب یک پیگمنت در زمینه کاربردهای صنعتی و هنری بهشمار میرود. بنابراین به پیگمنتهای بی دوام نیز رنگدانه فرار اطلاق میشود. پیگمنتهای فرار در مرور زمان و یا با در معرض نور قرار گرفتن، محو میشوند تا جایی که نهایتاً رنگ آنها رو به سیاهی میزند.
همچنین بد نیست بدانیم پیگمنت یا رنگدانه با رنگ متفاوت است. تفاوت آنها در این است که رنگ باید توسط ماده مورد رنگرزی جذب شود در حالیکه پیگمنت فقط سطح جسم را رنگی میکند. پیگمنتها در آب نامحلول هستند. اما میتوان آنها را مانند رنگدانههای مورد مصرف در نقاشی ، توسط حلال مناسبی به صورت سوسپانسیون در آورد.
پیگمنت ها عمدتا برای رنگ بخشیدن به رنگ ، جوهر ، پلاستیک ، پارچه ، لوازم آرایشی و مواد غذایی ، لاک ها، رنگ های روغنی، رنگ های سلولزی، رنگ های پلاستیکی، مرکب های چاپ و رنگرزی کاغذ و تاسیسات آهنی و … کاربرد دارند.
امروزه پوشش سطح وسایل فلزی و چوبی بناها، وسایل نقلیه و … اهمیت فراوانی دارد. زیرا این وسایل توسط رنگ از عوامل مختلف مثل هوا ،رطوبت و ترکیبات شیمیایی محافظت میشوند ، لذا صنایع پوششی نیز عمده ترین موارد استفاده پیگمنت ها میباشند.
پیگمنت آلی
پیگمنت آلی ( ارگانیک ) به صورت طبیعی یافت نمی شوند و نوع سنتزی شده پیگمنت معدنی می باشند؛ به عبارت دیگر می توان گفت پیگمنت های معدنی در طبیعت یافت شده اما پیگمنت های آلی طی فرآیند های شیمیایی تولید می شوند. امروزه پیگمنت های آلی به مراتب بیشتر از رنگدانههای معدنی میباشند و در پلاستیک, لاستیک, جوهر، رنگ پوشش و … کاربرد دارند.
بیشتر رنگدانههای آلی ، مواد شیمیایی آلی هستند که روی یک هسته معدنی هیدروکسید آلومینیوم رسوب داده شدهاند. این رنگدانه ها لاک نامیده می شوند. از مهم ترین رنگدانهها، گروه فتالوسیانینها هستند که طیف رنگهای آبی و سبز را در بر میگیرند و فتالوسیانین مس، رنگدانه آبی میباشد که به علت خواص مقاومتی خوب در برابر عوامل مختلف ، یک رنگدانه با ارزش به شمار میرود.
براقیت و جذابیت فام رنگ با پیگمنت آلی ( ارگانیک ) ممکن است لذا کاربرد این پیگمنت از نوع معدنی بیشتر است هر چند خالص ترین و پررنگ ترین رنگدانه سفید و سیاه به ترتیب از دی اکسید تیتانیوم و کربن بلک که از دسته پیگمنت های معدنی هستند یافت می شود. این بدان معنی است که پیگمنت آلی سیاه و سفید نداریم. همچنین بیانگر این مهم است که با وجود سهولت در امر تولید پیگمنت های مختلف آلی، همچنان پیگمنت معدنی جایگاه خود را حفظ نموده است.
تعداد بسیار کمی از پیگمنت های آلی در بالاتر از ۳۰۰ درجه سانتیگراد پایدار می باشندکه ممکن است متلاشی یا ذوب گردند در حالیکه پیگمنت معدنی این گونه نمی باشد و این مزیت دیگر پیگمنت معدنی نسبت به نوع آلی آن می باشد. در نتیجه تنها ارجحیت پیگمنت آلی ( ارگانیک ) درخشندگی و جذابیت آن نسبت به نوع معدنی می باشد. در بحث ضد خورندگی و مقاومت نوری و حرارتی و ضد نفوذ بودن همچنان پیگمنت معدنی در اولویت می باشد.
پیگمنت معدنی
پیگمنت معدنی معمولا از پوسته زمین استخراج شده، خرد شده، شسته شده و دانه بندی می شود بر اساس دانه بندی به فروش می رسد. همچنین منابع دیگر این نوع پیگمنت ها را می توان گیاهان و نرم تنان نیز دانست.
پیگمنت های معدنی خود به دو دسته طبیعی و مصنوعی نیز تقسیم بندی می شوند. نوع مصنوعی آن ها طی فرآیند شیمیایی به دست می آیند که با فرآیند شیمیایی سنتز پیگمنت آلی متفاوت است و از لحاظ شیمیایی بسیار مشابه است اما از نظر ظاهری یعنی شکل بلوری مطلوبتر ، خلوص بیشتر و دانهبندی، مطلوبتر و مرغوبتر از نوع طبیعی می باشد.
پیگمنت معدنی خواص بسیار مهم و کاربردی دارند که آن ها را از نمونه های آلی بسیار متمایز می کند. خواصی همچون مقاومت نوری (اشعه UV) ، ضد خوردگی، پایداری حرارتی(پیگمنت های آلی در دمای بالا ذوب و متلاشی می شوند)، قابلیت ضد نفوذکنندگی(حلالیت پایین این پیگمنت ها) آن ها را با وجود پیگمنت های آلی که سنتزی هستند و راه دست یابی به آن ها بسیار ساده تر است، متمایز کرده و در اولویت قرار می دهد.
همچنین ذکر این نکته نیز بسیار ضروری است که رنگ سفید و مشکی در پیگمنت های آلی موجود نیست و این دو رنگ مختص پیگمنت معدنی می باشند که به ترتیب از تیتانیوم دی اکسید و کربن بلک به دست می آیند که هر دو معدنی هستند.
موارد استفاده عمده پیگمنت ها رنگ بخشیدن به رنگ، جوهر، پلاستیک، پارچه، لوازم آرایشی و مواد غذایی است. در لاک ها، رنگ های روغنی، ورنیها، رنگ های سلولزی، رنگ های پلاستیکی، مرکب های چاپ و رنگرزی کاغذ و تاسیسات آهنی صنایع پوششی نیز کاربرد دارد.
برای دریافت مشاوره با ما در تماس باشید
به راحتی باما درارتباط باشید
مشاوره خرید
نظر شما: در مورد این محصول